styl · cała Polska
Zabytki w Polsce, styl: secesyjny
W rejestrze zabytków są 942 obiekty w stylu secesyjnym. Obiekty leżą w 184 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie lubuskim (240). Datowanie ustalono dla 940 obiektów, najstarsze pochodzą z XVIII wieku. Najczęstsze funkcje to kamienica (353), budynek mieszkalny (258) i willa (85). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1960 do 2026.
- 942
- obiekty w rejestrze
- 184
- miejscowości z obiektami
- XVIII w.
- najstarsze datowanie
- datowanie ustalono dla 940 z 942 obiektów
- 1960
- pierwszy wpis do rejestru
- najnowszy wpis: 2026
Czym jest styl secesyjny
Secesja to krótki epizod, w Polsce mniej więcej od roku 1897 do pierwszej wojny światowej, obecny głównie tam, gdzie wtedy budowano najwięcej kamienic: w Krakowie, Łodzi, na Górnym Śląsku i w miastach Galicji. Poznaje się ją po dekoracji. Linia falista, motywy roślinne i owadzie, płaskie płyciny w tynku, witraż na klatce schodowej, kute balustrady o miękkim rysunku, stolarka o zaokrąglonych podziałach. Otwory bywają zamknięte łukiem koszowym albo owalne.
Zbiór jest niewielki, bo faza trwała krótko, a wiele elewacji utraciło detal przy powojennych remontach i dociepleniach. Dlatego jako secesyjny bywa zapisany budynek, w którym oryginalna została już tylko klatka schodowa.
Dwa sąsiedztwa. Eklektyzm z tego samego czasu operuje detalem historycznym, secesja go porzuca, ale na jednej kamienicy potrafią wystąpić razem, bo pracowały przy niej różne warsztaty. Modernizm, który przychodzi po secesji, usuwa dekorację całkowicie i zmienia konstrukcję, więc rozstrzyga nie kształt okna, lecz to, czy na elewacji został jeszcze ornament.
Rozkład po województwach
| Województwo | Obiekty |
|---|---|
| Lubuskie | 240 |
| Dolnośląskie | 123 |
| Małopolskie | 81 |
| Śląskie | 70 |
| Warmińsko-mazurskie | 61 |
| Wielkopolskie | 61 |
| Mazowieckie | 44 |
| Pomorskie | 41 |
| pozostałe 8 województw | 221 |
Wpisy do rejestru według dekad
Liczby z wykresu
| Dekada | Wpisy |
|---|---|
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1920 | 0 |
| 1930 | 0 |
| 1940 | 0 |
| 1950 | 0 |
| 1960 | 19 |
| 1970 | 268 |
| 1980 | 172 |
| 1990 | 229 |
| 2000 | 115 |
| 2010 | 97 |
| 2020 | 42 |