powiat · mazowieckie
Zabytki w powiecie żyrardowskim
W powiecie żyrardowskim do rejestru zabytków wpisano 293 obiekty w 27 miejscowościach. Rejestr zabytków nieruchomych obejmuje 290 z nich, stanowiska archeologiczne 2, pomniki historii 1. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (128), park (16) i cmentarz rzymskokatolicki (12). Datowanie ustalono dla 279 obiektów, najstarsze pochodzą z XVI wieku. Styl architektoniczny jest znany dla 257 obiektów, najczęściej nieznany (176). Pierwszy wpis do rejestru pochodzi z 1950 roku, najnowszy z 2025. Pod względem liczby zabytków to 4. z 42 powiatów w województwie mazowieckim.
- 293
- obiekty w rejestrze
-
- rejestr nieruchomy
- 290
- stanowiska archeologiczne
- 2
- pomniki historii
- 1
- 27
- miejscowości z obiektami
- XVI w.
- najstarsze datowanie
- datowanie ustalono dla 279 z 293 obiektów
- 1950
- pierwszy wpis do rejestru
- najnowszy wpis: 2025
532,5 km² · 74 788 mieszkańców · 39,2 obiektu na 10 tys. mieszkańców, w kraju 23,9 · pod względem gęstości 8. z 42 w województwie · dane GUS na koniec 2025
Gminy
| Gmina | Najczęstsza funkcja | Miejscowości | Obiekty |
|---|---|---|---|
| Żyrardów | budynek mieszkalny | 1 | 210 |
| Mszczonów - obszar wiejski | park | 7 | 21 |
| Radziejowice | park | 4 | 18 |
| Wiskitki - obszar wiejski | park | 5 | 18 |
| Puszcza Mariańska | park | 8 | 13 |
| Wiskitki - miasto | cmentarz rzymskokatolicki | 1 | 7 |
| Mszczonów - miasto | cmentarz rzymskokatolicki | 1 | 6 |
Funkcje obiektów
Liczby z wykresu
| Wartość | Obiekty |
|---|---|
| budynek mieszkalny | 128 |
| park | 16 |
| cmentarz rzymskokatolicki | 12 |
| kościół | 12 |
| willa | 12 |
| budynek przemysłowy, produkcyjny lub magazynowy | 11 |
| dwór | 7 |
| tkalnia | 7 |
| pozostałe 46 funkcji | 88 |
Style architektoniczne
Liczby z wykresu
| Wartość | Obiekty |
|---|---|
| nieznany | 176 |
| inny | 50 |
| krajobrazowy | 10 |
| eklektyczny | 7 |
| klasycystyczny | 4 |
| neogotycki | 4 |
| barokowy | 3 |
| renesansowy | 2 |
| pozostałe 1 stylów | 1 |
Styl jest znany dla 257 z 293 obiektów (88%). Wykres pokazuje tylko tę część.
Wpisy do rejestru według dekad
Liczby z wykresu
| Dekada | Wpisy |
|---|---|
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1920 | 0 |
| 1930 | 0 |
| 1940 | 0 |
| 1950 | 5 |
| 1960 | 16 |
| 1970 | 108 |
| 1980 | 88 |
| 1990 | 58 |
| 2000 | 7 |
| 2010 | 3 |
| 2020 | 7 |
Na tle innych i w czasie
Pod względem liczby zabytków jest 4. z 42 powiatów w województwie, a w całym województwie 4. z 42.
| Jednostka | Obiektów |
|---|---|
| Warszawa | 2 787 |
| Piaseczyński | 362 |
| Ciechanowski | 300 |
| Żyrardowski | 293 |
| Grójecki | 274 |
| Radom | 249 |
| Płoński | 238 |
Pierwszy obiekt z tego obszaru trafił do rejestru w 1950 roku (kościół, ob. parafialny pw. Za Dusze Zmarłych), ostatni w 2025 (dwór). 1 obiekt nie ma zapisanej daty wpisu i nie widać go na tej osi.
| Dekada | Obiektów |
|---|---|
| 1950 | 5 |
| 1960 | 16 |
| 1970 | 108 |
| 1980 | 88 |
| 1990 | 58 |
| 2000 | 7 |
| 2010 | 3 |
| 2020 | 7 |