styl · cała Polska

Zabytki w Polsce, styl: ludowy

W rejestrze zabytków jest 955 obiektów w stylu ludowym. Obiekty leżą w 459 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie małopolskim (250). Datowanie ustalono dla 887 obiektów, najstarsze pochodzą z XV wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (301), chałupa (214) i kościół (86). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1932 do 2025.

955
obiektów w rejestrze: 459
miejscowości z obiektami: XV w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 887 z 955 obiektów; 1932
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2025

Co rejestr nazywa stylem ludowym

Styl ludowy nie jest stylem w rozumieniu historii sztuki. Rejestr określa tak budownictwo wznoszone według miejscowej tradycji ciesielskiej, bez projektu i bez architekta, przez warsztat pracujący na wzorze powtarzanym przez pokolenia. Trafiają tu przede wszystkim chałupy, budynki gospodarcze, stodoły, spichlerze i wiatraki, ale też kościoły i dzwonnice stawiane przez wiejskich cieśli.

Datowanie sięga od XVIII wieku po dwudziestolecie międzywojenne, przy czym ta sama forma jest w tym czasie powtarzana niemal bez zmian. Chronologia mówi więc o konkretnym budynku, a nie o przemianie stylu, i nie da się z niej odczytać kolejnych faz.

Rozkład jest wyraźnie regionalny: obiekty skupiają się tam, gdzie przetrwała drewniana zabudowa wsi albo gdzie ją systematycznie inwentaryzowano.

Mylące jest zestawienie stylu z materiałem. Ludowy nie znaczy drewniany. Część tych obiektów jest murowana z kamienia albo z cegły, a większość budynków drewnianych w rejestrze ma pole stylu puste albo opisane jako nieznane. To dwie niezależne fasety i ich przecięcie daje mniejszy zbiór, niż można się spodziewać.

Zobacz też: chałupa, drewniane

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Małopolskie	250
Dolnośląskie	115
Lubuskie	108
Warmińsko-mazurskie	94
Podkarpackie	93
Podlaskie	63
Wielkopolskie	59
Pomorskie	43
pozostałe 8 województw	130

Obiekty w tej kategorii

955 obiektów, strona 9 z 10.

Spichlerz Krasnobród XVIII w. Spichlerz Bogdaniec bez datowania Spichlerz Mikołajewice XVIII do XIX w. Spichlerz Bartne XIX w. Spichlerz Bartne XX w. Spichlerz Kraków · Aleja Panieńskich Skał 18 XVIII w. Spichlerz Chochołów XIX w. Spichlerz Ochotnica Dolna · Osiedle Młynne 1 XIX w. Spichlerz Sinołęka XIX w. Spichlerz Dzikowiec XVIII w. Spichlerz Markowa XIX w. Spichlerz Gwoźnica Górna XIX w. Spichlerz Krasne XX w. Spichlerz Buda Zawidugierska XIX w. Spichlerz Buda Zawidugierska XIX w. Spichlerz Puńsk XIX w. Spichlerz Widugiery XIX w. Spichlerz Gawiniańce XIX w. Spichlerz Łumbie XX w. Spichlerz Jabłonka Kościelna XX w. Spichlerz Nowa Cerkiew XIX w. Spichlerz Szteklin XIX w. Spichlerz Puńców · Osiedlowa 6 bez datowania Spichlerz dworski Stara Wieś XVIII w. Spichlerz dworski z Czechowic Pszczyna · Parkowa XVIII w. Spichlerz plebański Łopuszna XVIII w. Spichlerz-szopa Kalwaria Pacławska XX w. Spichlerz tzw. plebański Lublin XVIII w. Spichlerz z Borowna Olsztyn · Kazimierza Wielkiego 2 XVIII w. Spichlerz z Bystre Sanok · Gajowa 7 XX w. Spichlerz z Komańczy Sanok XIX w. Spichlerz z piwnicą Bartne XX w. Spichlerz z piwnicą Bartne XX w. Spichlerz z piwnicą Bartne XIX w. Stajnia Chochołów XIX w. Stajnia Chochołów XIX w. Stajnia Chochołów XIX w. Stajnia Chochołów XIX w. Stajnia Zubrzyca Górna XIX w. Stajnia Gwoźnica Górna XIX w. Stajnia Godowa XX w. Stajnia kmieca Markowa XIX w. Stajnia z komorą Lipnica XVIII w. Stajnia z Markowej Brzezówka XIX w. Stajnia z wozownią Łopuszna XIX w. Stodoła Kudowa-Zdrój · Pstrążna 14 XIX w. Stodoła Skorzynice XVIII w. Stodoła Kłopotowo XIX w. Stodoła Gorzów Wielkopolski · Owcza 10 XIX w. Stodoła Czetowice XIX w. Stodoła Książ Śląski XIX w. Stodoła Mirocin Dolny XIX w. Stodoła Wielisławice XIX w. Stodoła Chochołów XIX w. Stodoła Chochołów XIX w. Stodoła Chochołów XIX w. Stodoła Zubrzyca Górna XIX w. Stodoła Lipnica XVIII w. Stodoła Zyndranowa XX w. Stodoła Markowa XIX w. Stodoła Markowa XIX w. Stodoła Gwoźnica Górna XIX w. Stodoła Krasne XX w. Stodoła Babańce XIX do XX w. Stodoła Łumbie XX w. Stodoła Dubasiewskie Kolonie XVIII do XIX w. Stodoła Szteklin XX w. Stodoła Jerutki XVIII w. Stodoła Nowa Tuchorza XIX w. Stodoła Nowa Tuchorza XIX w. Stodoła Maryluka Dobre XVIII w. Stodoła wieloboczna Puńców · Osiedlowa 6 bez datowania Stodoła z bramą Drożków XVIII w. Stodoła z Kopci Brzezówka XIX w. Stodoła z Kopci Brzezówka XVIII w. Stodoła z Nozdrzca Sanok · Gajowa 7 XIX w. Stodoła z przejazdem Otok XVIII w. Stodoła z wozownią Markowa XIX w. Stodółka biedniacka z Kobielic Pszczyna · Parkowa XIX w. Stróżówka Gacek Łopuszna XIX w. Studnia Chochołów XX w. Studnia Zubrzyca Górna XIX w. Studnia z Łąki Pszczyna · Parkowa XX w. Świniarnia Zubrzyca Górna XVIII w. Świniarnia Zubrzyca Górna XIX w. Szałas gospodarczy Szczawa XX w. Szałas gospodarczy II Łopuszna bez datowania Szałas gospodarczy III Łopuszna bez datowania Szałas mieszkalno-gospodarczy na Polanie Średniak Szczawa bez datowania Szałas mieszkalny - bacówka Szczawa XX w. Szałas mieszkalny II - koliba Łopuszna bez datowania Szałas mieszkalny I - koliba Łopuszna bez datowania Szkoła ludowa Markowa XX w. Szkoła, ob. dom Tursko XIX w. Szkoła parafialna, ob. izba muzealna Stara Wieś · Ks. S. Wojtyłki 1 XIX w. Szopa Chochołów XIX w. Szopa Zakopane · Kościeliska 78 XX w. Szopa na siano z Frydku Pszczyna · Parkowa bez datowania Tartak wodny Ochotnica Dolna · Osiedle Młynne 1 XIX w. Urząd Gminy, ob. Gminny Ośrodek Kultury Grabowiec · Wojsławska 36 XIX w.

Wpisy do rejestru według dekad

1930

1940

1950

235

1960

190

1970

297

1980

1990

2000

2010

2020

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	0
1910	0
1920	0
1930	17
1940	5
1950	68
1960	235
1970	190
1980	297
1990	52
2000	19
2010	39
2020	33

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.