funkcja · cała Polska
Zabytki w Polsce, funkcja: dwór
W rejestrze zabytków jest 2 910 obiektów o funkcji „dwór”. Obiekty leżą w 2 715 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie wielkopolskim (455). Datowanie ustalono dla 2 866 obiektów, najstarsze pochodzą z XIV wieku. Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1929 do 2026.
- 2 910
- obiektów w rejestrze
-
- rejestr nieruchomy
- 2 898
- stanowiska archeologiczne
- 12
- 2 715
- miejscowości z obiektami
- XIV w.
- najstarsze datowanie
- datowanie ustalono dla 2 866 z 2 910 obiektów
- 1929
- pierwszy wpis do rejestru
- najnowszy wpis: 2026
Czym jest dwór w rejestrze zabytków
Dwór to wiejska siedziba właściciela majątku: budynek mieszkalny stojący przy folwarku, zwykle parterowy albo z mieszkalnym poddaszem, na rzucie prostokąta, nakryty wysokim dachem, najczęściej z gankiem albo portykiem na osi wejścia. Od strony ogrodu bywa taras i wyjście na park. Najliczniejsza grupa pochodzi z XIX wieku, ale sama forma jest starsza i powtarzano ją aż do lat trzydziestych XX wieku.
Granica z pałacem nie jest ostra i rejestr jej nie definiuje. Rozstrzyga karta ewidencyjna, a w niej zwykle skala, liczba kondygnacji i reprezentacyjność wnętrz. Ten sam budynek bywa w literaturze nazywany raz dworem, raz pałacem, a po rozbudowie zmienia kwalifikację. Jeżeli szukasz konkretnego obiektu i nie ma go tutaj, sprawdź drugą fasetę.
Warto też pamiętać, że wpis typu dwór obejmuje sam budynek mieszkalny. Park, oficyna, spichlerz, stajnia i brama mają w rejestrze własne wiersze i własne numery, a całość założenia opisuje osobny wpis zespołu. Jedna posiadłość potrafi więc wystąpić w atlasie kilka razy, za każdym razem pod innym typem.
Rozkład po województwach
| Województwo | Obiekty |
|---|---|
| Wielkopolskie | 455 |
| Mazowieckie | 361 |
| Kujawsko-pomorskie | 244 |
| Małopolskie | 234 |
| Łódzkie | 219 |
| Dolnośląskie | 204 |
| Warmińsko-mazurskie | 185 |
| Lubelskie | 174 |
| pozostałe 8 województw | 834 |
Wpisy do rejestru według dekad
Liczby z wykresu
| Dekada | Wpisy |
|---|---|
| 1900 | 0 |
| 1910 | 0 |
| 1920 | 1 |
| 1930 | 10 |
| 1940 | 54 |
| 1950 | 183 |
| 1960 | 506 |
| 1970 | 455 |
| 1980 | 905 |
| 1990 | 544 |
| 2000 | 140 |
| 2010 | 75 |
| 2020 | 37 |