materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 131 z 462.

Dom administracji tzw. Kasa Gołuchów · Jana i Izabeli Działyńskich 2 XIX w. Dom administracyjno-mieszkalny Śrem · Floriana Marciniaka 2 XX w. Dom administracyjno-mieszkalny I Bydgoszcz · Jagiellońska 43 XX w. Dom administracyjno-mieszkalny II Bydgoszcz · Jagiellońska 45 XIX w. Dom administracyjno-mieszkalny III Bydgoszcz · Jagiellońska 47 XIX w. Dom administratora Sterdyń · Tartaczna 1 XIX w. Dom administratora Radzymin · 11 Listopada 4 XVIII w. Dom administratora Werynia XIX w. Dom administratora Przeworsk · Marii Curie-Skłodowskiej 1 XIX w. Dom administratora Racot · Dworcowa 1 XX w. Dom akademicki Poznań · Al. Niepodległości 26 XX w. Dom akademicki studentów Żydów, ob. komenda policji Warszawa · Józefa Sierakowskiego 7 XX w. Dom Aleksandra Majkowskiego Kartuzy · dr. Aleksandra Majkowskiego 9 XX w. Dom altarystów Jaś Wrocław · św. Mikołaja 1 XIV w. Dom altarystów Małgosia Wrocław · Odrzańska 39-40 XV w. Dom Antoniego Abrahama, ob. Muzeum m. Gdyni Gdynia · Starowiejska 30 XIX do XX w. Dom Apteka Pod Lwem Toruń · Królowej Jadwigi 1 XIX w. Dom Apteka pod Lwem Opole · Rynek 1 XVI w. Dom architekta Grasa Wrocław · Stanisława Noakowskiego 27 XX w. Dom Arcybractwa Miłosierdzia I Kraków · Sienna 5 XVI w. Dom Arcybractwa Miłosierdzia II Kraków · Stolarska 1 XVIII w. Dom artysty rzeźbiarza Andrzeja Lenika Krosno · Lwowska 6 XIX w. Dom bankowy Wilhelma Landau'a Łódź · Piotrkowska 29 XX w. Dom Banku Stowarzyszeń Tarnowskie Góry · Rynek 14 XX w. Dom Bazar Miłosław · Plac Wiosny Ludów 24 XX w. Dom Becza Biecz · Rynek 2 XV w. Dom braci szpitalnych Chodecz · Warszawska 22 XVIII w. Dom Bractwa Kurkowego Poznań · Wojska Polskiego 52 XX w. Dom Bractwa Miłosierdzia Kraków · Mikołaja Kopernika 2 XIX w. Dom Bractwa Strzeleckiego Toszek · Strzelecka 21 XIX w. Dom Bractwa Strzeleckiego Stargard · Ochronna 9 XIX w. Dom Bractwa Strzeleckiego, ob. Młodzieżowy Dom Kultury Toruń · Przedzamcze 11 XIX w. Dom bramny Gdańsk · Stary Rynek Oliwski 15 XV w. Dom Curia Praetoriana Krosno · Rynek 5 XVI w. Dom czeladny Podtynie XIX w. Dom czeladny Borzysławice · Karchowska 9a XX w. Dom czeladzi Henryków · Plac Cystersów 14 XIV w. Dom Czerwona Apteka Poznań · Stary Rynek 37 XVI w. Dom członków kolegium szkoły ewangelickiej Świdnica · Saperów 20 XVIII w. Dom czynszowy dra Władysława Nawaduńskiego, ob. biblioteka Nowy Dwór Mazowiecki · Ignacego Paderewskiego 22 XX w. Dom, d. bar "Tarnobrzeski" Tarnobrzeg · Plac Bartosza Głowackiego 53 XIX w. Dom, d. budynek schroniska dla chłopców Leszno · Plac Jana Amosa Komeńskiego 6 XIX do XX w. Dom, d. drukarnia ariańska Pińczów · Batalionów Chłopskich 32 XVI do XVII w. Dom diakonis i szpital miłosierdzia, ob. poliklinika MSWiA Łódź · Północna 42 XX w. Dom diakonis, ob. dom mieszkalny Szczecin · Ks. Piotra Wawrzyniaka 7g XIX w. Dom, d. Kasa Obwodu Ordynacji Zamojskiej Janów Lubelski · Jana Zamoyskiego 56 XIX w. Dom dla bezdomnych, ob. szpital im. Stanisława Strusia Poznań · św. Wincentego 2 XX w. Dom dla gości Sopot · Tadeusza Kościuszki 31 XIX w. Dom dla inżyniera cegielni Granzowa Warszawa · Chełmżyńska 169 XIX w. Dom dla mężczyzn, ob. pawilon C Branice · Szpitalna 18C XIX do XX w. Dom dla nauczycieli, ob. szkoła Sosnowiec · Stefana Starzyńskiego 50a XIX w. Dom dla niespokojnych kobiet, ob. pawilon szpitalny K Branice · Szpitalna 18K XIX do XX w. Dom dla pracowników Drogi Żelaznej Warszawsko-Terespolskiej Warszawa · Kijowska 8 XIX w. Dom dla pracowników kolei Warszawsko-Terespolskiej Warszawa · Kijowska 5 XIX w. Dom dla robotników Swołowo XIX do XX w. Dom dla służby Dzierzbice XIX w. Dom dla urzędników wojskowych Toruń · Okólna 26 XX w. Dom Długosza Kraków · Kanonicza 25 XIV w. Dom Długosza, ob. Muzeum Diecezjalne Sandomierz · Jana Długosza 9 XV w. Dom Długosza, ob. plebania Wiślica · Długosza 22 XIV w. Dom, d. mleczarnia Miodary · Główna 11 XIX w. Dom Dowódcy Floty tzw. Willa Unruga Gdynia · Arciszewskich 25 XX w. Dom dozorcy Warszawa · Aleja „Solidarności” 67 XX w. Dom dozorcy Radzymin · Aleja Jana Pawła II 64 XX w. Dom dozorcy Kędzierzyn-Koźle · Grzegorza Piramowicza 32 XX w. Dom dozorcy Sopot · 1 Maja 10 XX w. Dom dozorcy parku Gdańsk · Aleja Zwycięstwa 8 XX w. Dom, d. plebania Kraków · Królowej Jadwigi 20 XVII w. Dom, d. plebania Bartoszyce · Plac Wolności 2 XX w. Dom dr Gustawa Ludwika Tornwaldta Gdańsk · Nowe Ogrody 7 XIX w. Dom dróżnika Patoki XIX w. Dom dróżnika Skawina · Tyniecka 24 XX w. Dom dróżnika Miastkowo · Łomżyńska 26 XIX w. Dom dróżnika Gdańsk · Sienna 33a XX w. Dom dróżnika Skarżysko-Kamienna · Krakowska 171 XIX w. Dom, d. rządcówka Lusina · Brzegi 156 XX w. Dom, d. spichlerz Toruń · Łazienna 3 XIII do XIV w. Dom, d. Trybunał Cywilny Kielce · Jana Pawła II 9 XX w. Dom Dworek na Długiej Warka · Długa 3 XIX w. Dom dwurodzinny Katowice · Antoniego 4 XX w. Dom dwurodzinny Katowice · Gościnna 1 XX w. Dom dwurodzinny Katowice · Przyjazna 12 XX w. Dom dwurodzinny Katowice · Przyjemna 13 XX w. Dom dyrekcji ogrodów Łańcut · 3-go Maja 19 XIX w. Dom dyrektora Chełmno · Kościuszki 11 XX w. Dom dyrektora Nowa Sól · 8 Maja 9 XIX w. Dom dyrektora Wschowa · Kazimierza Wielkiego 25 XIX w. Dom dyrektora Owińska · Plac Przemysława 11 XIX w. Dom dyrektora Iwno · Ułańska 15 XX w. Dom dyrektora Rudka · Leśna XX w. "Dom Dyrektora" dawnej Szkoły Rzemiosł Budowlanych Kazimierz Dolny · Nadwiślańska 11 XX w. Dom dyrektora i biuro Gniezno · Kłeckoska 12 XIX w. Dom dyrektora kopalni Galicyjskiego Gwarectwa Naftowego Harklowa Harklowa XX w. Dom dyrektora, ob. apteka Szczecin · Ks. Piotra Skargi 12 XX w. Dom dziecka Katowice · Leopolda 3 XIX do XX w. Dom Dziecka Caritas Krosno · Grodzka 2 XX w. Dom Dziecka Julin Kaliska XX w. Dom Dziecka "Nasz Dom" im. Maryny Falskiej Warszawa · Aleja Zjednoczenia 34 XX w. Dom Edyty Stein Wrocław · Nowowiejska 38 XIX w. Domek Warszawa · Długa 1 XIX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.