materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 172 z 462.

Dworzec kolejowy Piaseczno Przeładunkowa Piaseczno · Reymonta 7 XX w. Dworzec kolejowy Radziwiłłów Mazowiecki Radziwiłłów · Warszawska 27 XX w. Dworzec kolejowy Radzyń Podlaski Bedlno Radzyńskie XIX w. Dworzec kolejowy stacji Grodzisko Dolne Chałupki Dębniańskie XIX w. Dworzec kolejowy Trzebaw-Rosnówko Trzebaw XX w. Dworzec kolejowy, tzw. stary Jaworzyna Śląska · 1 Maja XIX w. Dworzec kolejowy Wałbrzych Szczawienko Wałbrzych · Stacyjna 1 XIX w. Dworzec kolejowy Wrocław-Brochów Wrocław · Ignacego Mościckiego 36 XIX w. Dworzec kolejowy z wiatą peronową Karpacz · Kolejowa 3 XX w. Dworzec Letni Poznań · Dworcowa 5 XX w. Dworzec linii wąskotorowej Rogozina XX w. Dworzec morski Gdynia · Polska 1 XX w. Dworzec Nadodrze Wrocław · Plac Stanisława Staszica 50 XIX w. Dworzec Piaseczno Miasto Wąskotorowe Piaseczno · Sienkiewicza 14B XX w. Dworzec PKP Jawor · Dworcowa 1 XIX w. Dworzec PKP Maciszewice XX w. Dworzec PKP Skawina · Władysława Sikorskiego 18 XIX w. Dworzec PKP Kraków · Plac im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego 3 XIX w. Dworzec PKP Kamienna Nowa XIX w. Dworzec PKP Suwałki · Kolejowa 22 XIX w. Dworzec PKP Kwidzyn · Kościuszki 54 XIX w. Dworzec PKP Malbork · Dworcowa 17 XIX w. Dworzec PKP Gronowo Elbląskie · Kolejowa 12 XIX w. Dworzec PKP Kębłowo · Rauera 31 XX w. Dworzec PKP Wałbrzych Miasto Wałbrzych · Armii Krajowej 26C XIX do XX w. Dworzec Podmiejski Gdynia XX w. Dworzec Przemków Miasto Przemków · Dworcowa 5 XX w. Dworzec Przemków Odlewnia Przemków XIX w. Dworzec Świebodzki Wrocław · Plac Orląt Lwowskich 20a XIX w. Dworzec Tatrzański Zakopane · Krupówki 12 XX w. Dworzec Zachodni Poznań · Głogowska 15 XX w. Dworzec z ekspedycją kolejową Pruszcz · Dworcowa 2 XX w. Dworzec z magazynem towarowym i nastawnią Nojewo XX w. Dwór ze skrzydłem, tzw. Bramą Łasińską Rogóźno-Zamek XIX w. Dwór z kaplicą Koszyce Małe · Spacerowa 41 XIX w. Dwór z oficyną Trzebcz Szlachecki XIX w. Dwór z oficyną Tuczno · Pakoska 33 XIX w. Dwór z oficyną Biskupice XX w. Dwór z oficyną Koczarki XIX w. Dwór z oficyną Montowo XIX w. Dwór z piwnicą Kobyle XX w. Dwór Zwierzyniecki Kraków · Drożyna 9 XIX w. D. wozownia Łódź · 6 Sierpnia 5 XIX w. D. wozownia Biskupiec · Aleja Broni 1h XX w. D. wozownia Biskupiec · Aleja Wojska Polskiego 12C XIX w. D. wozownia i źrebięciarnia Czacz XIX w. D. wozownia, ob. garaż Wrocław · Tęczowa 7 XX w. Dwurodzinny dom robotniczy Katowice · Działkowa 5 XX w. Dwurodzinny dom robotniczy Katowice · Ewy 2 XX w. Dwurodzinny dom robotniczy Katowice · Gościnna 2 XX w. Dwurodzinny dom robotniczy Katowice · Przyjemna 17 XX w. D. wytwórnia koniaków i szampana A. Krumnow&Co., ob. budynek mieszkalny Zielona Góra · Plac Jana Matejki 20 XIX w. Dyrektorówka Puławy · Partyzantów 14 XX w. Dyrektorówka Sobieszyn XIX w. Dyrektorówka Starogard Gdański · Adama Mickiewicza 13b XIX do XX w. Dyrektorówka Łobez · Świętoborzec 2 XIX w. Dyrektorówka d. Stadbauschule, ob. budynek administracyjno-dydaktyczny Politechniki Wrocławskiej Wrocław · Rozbrat 7 XX w. Dyrektorówka, ob. budynek mieszkalny Olsztyn · Jana Heweliusza 2 XX w. Dyspozytornia Rudy XIX do XX w. Dyspozytornia Poznań · Kolejowa 23 XX w. Dyspozytornia I Kraków · św. Wawrzyńca 17 XX w. Dyspozytornia II Kraków · św. Wawrzyńca 12 XX w. Dyspozytornia lokomotywowni Gniezno XX w. Dyspozytornia, ob. muzeum Płociczno-Tartak XX w. Dyspozytornia wąskotorowa Mława XX w. Dyżurka piwowara Tychy · Mikołowska 5 XIX w. D. zabudowania Szpitala Kolejowego Warszawa · Brzeska 12 XIX w. D. zajazd Bogatynia · Plac Bohaterów Warszawy 3 XVIII w. D. zajazd Warszawa · Długa 23/25 XVIII w. D. zajazd Warszawa · Szwoleżerów 9 XVIII do XIX w. D. zajazd, ob. budynek mieszkalny Lesko · Śliżyńskiego 2 XVIII w. D. zajazd, ob. budynek usługowo-mieszkalny Chmielnik · Rynek 26 XIX w. D. zajazd, ob. Hotel Pod Orłem Bielsko-Biała · 11 Listopada 62 XIX w. D. zakład dla sierot Ciechanów · Henryka Sienkiewicza 33 XX w. D. zakład przemysłowy Maleniec XIX w. D. zameczek Biała Rawska · Wojska Polskiego 4 XIX w. D. zameczek myśliwski Kantorowice XVI w. D. zamek Strumień · Księdza Londzina 56 XVII w. D. zamek, klasztor jezuitów Otyń · Mickiewicza 14 XVII w. D. zbrojownia Białystok · Rynek Kościuszki 4 XVIII w. Dział głównego mechanika Warszawa · Plac Konesera 6A XIX do XX w. Działobitnia Gdańsk XVI w. Działobitnia czołowa Warszawa XIX w. Działobitnia południowa Warszawa XIX w. Działobitnia Rotunda Zamość XIX w. Działobitnia, tzw. Fort Dehna Nowy Dwór Mazowiecki · Adama Mickiewicza 102 XIX w. Działobitnia, tzw. Reduta Napoleona Nowy Dwór Mazowiecki XIX w. Działobitnia z kaponierą i galerią strzelecką w przeciwskarpie Nowy Dwór Mazowiecki · Adama Mickiewicza 99 XIX w. Dziekania Infułatka Zamość · Kolegiacka 1A XVII w. Dzieło rogowe Grudziądz · Czwartaków XVIII do XX w. Dziesięciorak, ob. dom mieszkalny i sklep Stary Widzim XIX w. Dzwonnica Jelenia Góra · Kazimierza Przerwy-Tetmajera 1 XVIII w. Dzwonnica Szalejów Górny XVII w. Dzwonnica Kudowa-Zdrój XVIII w. Dzwonnica Kudowa-Zdrój XVII w. Dzwonnica Lubin · Hugo Kołłątaja 4 XV w. Dzwonnica Podgórki XIX w. Dzwonnica Byszewo XVIII do XIX w. Dzwonnica Łąsko Wielkie XIX w. Dzwonnica Inowrocław · Sienkiewicza 46 XX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.