materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 181 z 462.

Figura Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej Kraków · Starowiślna XIX w. Figura przydrożna z rzeźbą Chrystusa Frasobliwego Siemień XVIII w. Figura przydrożna z rzeźbą Jana Nepomucena Siemień · Spacerowa 1 XVIII w. Figura św. Antoniego z Dzieciątkiem Kazimierz Dolny · Klasztorna XIX w. Figura św. Jana Nepomucena Moroczyn bez datowania Figura św. Jana Nepomucena Warszawa · Plac Trzech Krzyży XVIII w. Figura św. Jana Nepomucena Warszawa · Senatorska XVIII w. Figura św. Jana Nepomucena Frombork · Mickiewicza bez datowania Figura św. Jana Nepomucena Marcinkowice XIX w. Figura z żelaznym krzyżem Biłgoraj · 3 Maja 1 XIX w. Filharmonia Pomorska Bydgoszcz · Andrzeja Szwalbego 6 XX w. Filtr Wrocław XIX w. Filtry pospieszne Wrocław · Na Grobli XX w. Filtry pospieszne Warszawa · Koszykowa 81 XX w. Folwark jezuicki Jarosław · Stanisława Konarskiego 19 XVII w. Fontanna Wschowa XVIII w. Fontanna Gorlice XX w. Fontanna Poznań · Jana Matejki 18 XX w. Fontanna Silbera Elbląg · Plac Słowiański XX w. Formiernia Pieńsk XX w. Fort Beniaminów XIX do XX w. Fort 31 Święty Benedykt Kraków · Por. Antoniego Stawarza 29 XIX w. Fort Carre Gdańsk XVI do XVII w. Fort Chochoł Mały Srebrna Góra XVIII w. Fort Czerniaków Warszawa · Powsińska 13 XIX w. Fort GHW II Jaksmanice Jaksmanice XIX w. Fort główny z Donżonem Srebrna Góra · Kręta 4 XVIII w. Fort gwiaździsty Głogów XVIII w. Fort GZW IIb Cyków Jaksmanice XIX do XX w. Fort I Osowiec-Twierdza XIX w. Fort II Osowiec-Twierdza XIX w. Fort III Pomiechówek XIX w. Fort III - Fort Anioła Świnoujście · Jachtowa 2 XIX w. Fort III tzw. szwedzki Osowiec-Twierdza XIX w. Fort II Regulicki Nysa XIX w. Fort I Mokotów Warszawa · Racławicka 99 XIX w. Fort IV Osowiec-Twierdza XIX w. Fort IV Borek Borek XIX w. Fort IV - Zachodni Fort Artleryjski Świnoujście · Jachtowa 4a XIX w. Fort I -Wschodni Fort Artyleryjski Świnoujście · Ku Morzu 5 XIX w. Fort I Zakroczym Zakroczym · BWTZ (Byłych Więźniów Twierdzy Zakroczym) 13 XIX w. Fort Kolejowy XVI Toruń · Rudacka XIX w. Fort Legionów Warszawa · Zakroczymska 12 XIX w. Fort nr 1 Różan · Szkolna 7 XX w. Fort nr 12 Luneta Warszawska Kraków · Kamienna 16 XIX w. Fort nr 2 Różan · Przemysłowa 8A XX w. Fort nr 2 Kościuszko Kraków · Aleja Jerzego Waszyngtona XIX w. Fort nr 3 Bardo XIX w. Fort nr 39 Olszanica Kraków · Ireny Kosmowskiej 12 XIX w. Fort nr 4 Bardo XIX w. Fort nr 45 Marszowiec Zielonki · Do Fortu 8 XIX w. Fort nr 47 1/2 Sudół Kraków XIX w. Fort nr 47a Węgrzce Węgrzce · Forteczna 5 XIX w. Fort nr 47 Łysa Góra Węgrzce · E1 15 XIX w. Fort nr 48a Mistrzejowice Kraków · Osiedle Piastów 56E XIX w. Fort nr 49 1/2 Mogiła Kraków · Igołomska 7 XIX w. Fort nr 49 Krzesławice Kraków · Osiedle Na Stoku 27b XIX w. Fort nr 50 1/2 Barycz Kraków XIX w. Fort nr 50 1/2 Kosocice Zachód Kraków · Juliusza Osterwy 23 XIX w. Fort nr 51 Rajsko Kraków · Droga Rokadowa 22 XIX w. Fort nr 6 Bardo XIX w. Fort nr 7 Bronowice Kraków · Lucjana Rydla 54 XIX w. Fort nr XI Strubiny Strubiny XX w. Fort Ostróg Srebrna Góra XVIII w. Fort Piłsudskiego Warszawa · Ludwika Idzikowskiego XIX w. Fort rogowy I Srebrna Góra XVIII w. Fort Rondel Kędzierzyn-Koźle · Portowa 26 XVIII w. Fort Sarbinowski Kostrzyn nad Odrą XIX w. Fort Sokolnickiego Warszawa · Stefana Czarnieckiego 51 XIX w. Fort Traugutta Warszawa · Międzyparkowa 4A XIX w. Fort Va Grochowce-Leśniczówka Grochowce XIX w. Fort VI Okęcie Warszawa · Pawła Lipowczana 6 XIX w. Fort V Włochy Warszawa · Na Krańcu 3 XIX w. Fort Wannowski Nagórnik XIX w. Fort Wilczy Szaniec, ob. amfiteatr Kołobrzeg · Aleksandra Fredry 18 XIX w. Fort Winiary, ob. Park Cytadela Poznań · Za Cytadelą 1b XIX w. Fort wodny Nysa · Powstańców Śląskich 2 XVIII w. Fort W-XIIIb Bolestraszyce Bolestraszyce XIX w. Fort Wysoka Skała Srebrna Góra XVIII w. Fort X Henrysin Henrysin XX w. Fort XIa Cegielnia Orzechowce XIX w. Fort XVIIb Janówek Janówek Pierwszy · Bastionowa 23 XX w. Fort XVIII b Głęboka Przemyśl XIX w. Fort XVII Ostrów Przemyśl XIX w. Fort XXI Bakończyce z wałem fortecznym Przemyśl XIX w. Fort XX Przekopana Przemyśl · Lwowska XIX w. Fortyfikacje Krupe XVI do XVII w. Fortyfikacje bastionowe Danków bez datowania Fortyfikacje bastionowe Pilica · Partyzantów 8 XVII w. Fortyfikacje lewobrzeżne Głusiec XIX w. Fortyfikacje miejskie Racibórz · Michała Drzymały XIV w. Fortyfikacje - mury obronne z basztami i bramami Leżajsk · Plac Mariacki XVII w. Fortyfikacje na Ostrowie Tumskim Poznań · Dziekańska 2 XIX w. Fortyfikacje nowożytne Tarnów · Basztowa 4 XVI w. Fortyfikacje przyczółka mostowego Kazuń Nowy · Wojska Polskiego bez datowania Fortyfikacje średniowieczne wraz z fortyfikacjami klasztoru bernardynów Tarnów XIV w. Fosa Wyspy Spichrzów Elbląg XVII w. Fragment bramy wjazdowej Krzywcza XIX w. Fragment elewacji Kraków · Dolnych Młynów 10 XIX w. Fragment historycznego muru getta Warszawa · Sienna XX w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.