materiał · cała Polska

Zabytki w Polsce, materiał: ceglane

W rejestrze zabytków jest 46 195 obiektów o materiale budowy „ceglane”. Obiekty leżą w 8 778 miejscowościach. Najwięcej z nich jest w województwie dolnośląskim (5 186). Datowanie ustalono dla 44 865 obiektów, najstarsze pochodzą z X wieku. Najczęstsze funkcje to budynek mieszkalny (8 144), kamienica (5 881) i kościół (5 341). Wpisy do rejestru pochodzą z lat 1900 do 2026.

46 195
obiektów w rejestrze: 8 778
miejscowości z obiektami: X w.
najstarsze datowanie: datowanie ustalono dla 44 865 z 46 195 obiektów; 1900
pierwszy wpis do rejestru: najnowszy wpis: 2026

Co znaczy materiał ceglany

Materiał opisuje w rejestrze konstrukcję ścian, a nie wykończenie. Ceglane znaczy więc mur z cegły, także wtedy, gdy jest otynkowany i z zewnątrz nieodróżnialny od muru kamiennego. To najszersza wartość w tej fasecie i mieszczą się w niej obiekty od gotyku po dwudziestolecie międzywojenne: kamienice, kościoły, dwory, pałace, budynki gospodarcze i przemysłowe.

Sama cegła pozwala datować mur. Średniowieczna jest duża, nierówna, o zmiennej barwie, układana w wątku wendyjskim albo gotyckim, z przepalonymi główkami tworzącymi ciemny wzór na licu. Cegła maszynowa z drugiej połowy XIX wieku ma stały format i równą barwę, idzie w wątku krzyżykowym albo blokowym, a elewacja bywa wtedy celowo nietynkowana.

Gdzie to myli. Budynek o kamiennym cokole i ceglanych ścianach jest zapisany jako ceglany, bo pole przyjmuje jedną wartość. Konstrukcja szkieletowa z ceglanym wypełnieniem pól to nie mur ceglany, tylko mur pruski, i ma w rejestrze własną wartość. Pole materiału jest wypełnione tylko w części zbioru, więc brak obiektu w tej fasecie nie znaczy, że nie jest z cegły.

Zobacz też: kamienne, szachulcowe

Rozkład po województwach

Osiem województw z największą liczbą obiektów w tej kategorii. Pozostałe są w ostatnim wierszu zbiorczo: strona z linkiem do każdego z szesnastu przekroczyłaby limit linków wewnętrznych, a lista województw jest w stopce.
Województwo	Obiekty
Dolnośląskie	5 186
Mazowieckie	5 052
Wielkopolskie	4 858
Warmińsko-mazurskie	4 257
Śląskie	3 493
Lubuskie	3 116
Małopolskie	3 051
Podkarpackie	2 518
pozostałe 8 województw	14 664

Obiekty w tej kategorii

46 195 obiektów, strona 444 z 462.

Wieża ratuszowa Bierutów XIV w. Wieża ratuszowa Strzegom XV do XVI w. Wieża ratuszowa Kąty Wrocławskie · Rynek 1 XV w. Wieża ratuszowa Kraków · Rynek Główny 1 XV w. Wieża ratuszowa i piwnice ratusza Pułtusk · Rynek 43 XVI w. Wieża romantyczna Śliwno XIX w. Wieża romantyczna, tzw. Baszta Rycerska Wodzisław Śląski XIX w. Wieża schodowa Wigry XVII do XVIII w. Wieża strażacka Smolęcin XX w. Wieża strażacka - obserwacyjna Białystok · Warszawska 3 XIX w. Wieża szybowa Wałbrzych · Karkonoska XIX w. Wieża trafostacji Gdańsk · Wieżycka 40 XX w. Wieża tzw. donżon Lublin · Zamkowa 1 XIII w. Wieża węglowa Bytom · Kosynierów XX w. Wieża wentylacyjna Zgierz · Łęczycka 24 XX w. Wieża widokowa Jelenia Góra · Wrocławska bez datowania Wieża widokowa Nowa Ruda XX w. Wieża widokowa Dobromierz · Podgórna 2C XIX w. Wieża widokowa Elbląg XIX w. Wieża widokowa Mrągowo XIX w. Wieża widokowa Cedynia · Tadeusza Kościuszki XIX w. Wieża widokowa Koszalin XIX w. Wieża widokowa Świdwin XX w. Wieża widokowa, tzw. Bismarcka Okonek XX w. Wieża widokowa, tzw. Braniborska Zielona Góra · Lubuska XIX w. Wieża Więzienna Gdańsk · Targ Węglowy 26 XIV do XV w. Wieża więzienna Sztum bez datowania Wieża wjazdowa Biała Podlaska · Warszawska 12 XVII w. Wieża wodna Chojnów XIX w. Wieża wodna Wrocław XIX w. Wieża wodna Pruszcz · Dworcowa XX w. Wieża wodna Łask XIX do XX w. Wieża wodna Głubczyce XX w. Wieża wodna Krapkowice XVII w. Wieża wodna Biała · Wodna XVII w. Wieża wodna Głogówek XVI w. Wieża wodna Katowice · Pszczyńska XX w. Wieża wodna Świętochłowice · Katowicka 60 XX w. Wieża wodna Piła · Zakopiańska 1 XIX w. Wieża wodna Poznań · Robocza 4 XX w. Wieża wodna, tzw. baszta wodna Lublin XV w. Wieża wodna tzw. zegarowa Bytom XX w. Wieża wodna Zakładów Farmaceutycznych Polfa Tarchomin Warszawa · Aleksandra Fleminga 2 XX w. Wieża wodociągowa Wrocław · Na Grobli 14/16 XIX w. Wieża wodociągowa Płońsk XX w. Wieża wodociągowa Frombork · Elbląska 2a XVI w. Wieża wodociągowa Pasłęk · Cicha 8 XX w. Wieża wodociągowa Szczytno · Krzysztofa Klenczona XX w. Wieża wschodnia Biała Podlaska · Warszawska 12 XVII w. Wieża wyciągowa Szybu Krystyna d. Kopalni Węgla Kamiennego Szombierki Bytom · Zabrzańska 5 XX w. Wieża zamkowa Góra XV do XVI w. Wieża zamku górnego z fragmentem murów Opole XIV w. Wieża zamku piastowskiego Na Ostrówku Opole · Piastowska 14 XIII w. Wieża z budynkiem nadszybowni Chorzów · Siemianowicka 64 XX w. Wieża zegarowa Lądek-Zdrój XVI w. Wieża zegarowa Wrocław · Al. Ignacego Jana Paderewskiego 35 XX w. Wieża zegarowa Wigry XVII w. Wieża zegarowa Nietążkowo XIX w. Wieże obronne mostu kolejowego Tomaryny XX w. Więzienie Łódź · Gdańska 13 XIX w. Więzienie Głubczyce · Jana Kochanowskiego 3 XIX w. Więzienie Kluczbork · Katowicka 4 XIX w. Więzienie Opole · Sądowa 4 XIX w. Więzienie Strzelce Opolskie · Karola Miarki 1 XIX w. Więzienie Tczew · Jarosława Dąbrowskiego 6 XIX w. Więzienie Cieszyn · Bolesława Chrobrego 2 XIX w. Więzienie Ełk · Zamkowa 1 XIX w. Więzienie Kalisz · Łódzka 2 XIX w. Więzienie Wągrowiec · Kościuszki 18a XX w. Więzienie miejskie Wrocław · Więzienna 6 XIV w. Więzienie NKWD z 1945 r. Warszawa · Strzelecka 10A XX w. Więzienie nowe Płock · Henryka Sienkiewicza 22 XIX w. Więzienie, ob. areszt śledczy Międzyrzecz · Wojska Polskiego 1 XIX w. Więzienie, ob. areszt śledczy Grodków · Sienkiewicza 23 XIX w. Więzienie, ob. areszt śledczy Bartoszyce · Warszawska 5 XIX w. Więzienie, ob. biura Sopot · Artura Grottgera 3-5 XIX w. Więzienie, ob. Muzeum Bursztynu Gdańsk · Targ Węglowy 26 XVI w. Więzienie, ob. teatr Warszawa · Boleść 2 XVIII w. Więzienie Pawiak, ob. muzeum Warszawa · Dzielna 24/26 XIX w. Więzienie stare Płock · Henryka Sienkiewicza 22 XIX w. Wieżyczka Krokowa XIX w. Wieżyczka flankująca Dowspuda XIX w. Wieżyczka odpowietrzająca Wrocław XX w. Wieżyczka strzelnicza II Pruszków · Władysława Broniewskiego XX w. Wieżyczka studni Drulity XIX w. Wieżyczka wodna przy Trynce Grudziądz · Szkolna 10 XIV w. Wieżyczka wodowskazowa Świnoujście · Wybrzeże Władysława IV XIX do XX w. Wikariat Krasnystaw · Marszałka Piłsudskiego 3A XVII w. Wikariat Kock · Plac Anny Jabłonowskiej 15B XVIII w. Wikariat Zbuczyn · Siedlecka 1 XIX w. Wikariat Ostrów Wielkopolski · Gimnazjalna 1 XIX w. Wikariat, ob. dom pomocy społecznej Śrem · Farna 18 XIX w. Wikariat-organistówka Stara Kornica XX w. Wikariat z salą parafialną i domem zarządcy Strzelce Wielkie XX w. Wikarówka Bystrzyca Kłodzka · Plac Marii Skłodowskiej-Curie 3A XVI w. Wikarówka Zamość · Kolegiacka 3 bez datowania Wikarówka Zielona Góra · Kościelna 11 XVIII do XIX w. Wikarówka Kraków · Mikołaja Kopernika 9 XVII do XVIII w. Wikarówka Kraków · Plac Mariacki 5 XX w. Wikarówka Kleczkowo · Bielawska 1 XVI w.

Wpisy do rejestru według dekad

110

1920

568

1930

560

1940

2 864

1950

8 961

1960

5 177

1970

7 936

1980

9 986

1990

4 559

2000

3 751

2010

1 721

2020

2 najstarsze wpisy pochodzą z lat 1900-1909; wykres zaczyna się od lat 1920.

Liczby z wykresu

Wpisy do rejestru według dekad, w Polsce. Tabela obejmuje całą serię, także dekady sprzed pierwszego wpisu, których rysunek nie pokazuje: kompletność należy do tabeli, a nie do rysunku. Dekady bez wpisów zostają w tabeli z wartością zero, żeby luka w rejestrze była widoczna jako luka, a nie jako brak wiersza.
Dekada	Wpisy
1900	2
1910	0
1920	110
1930	568
1940	560
1950	2 864
1960	8 961
1970	5 177
1980	7 936
1990	9 986
2000	4 559
2010	3 751
2020	1 721

Źródło danych

Dane pochodzą z rejestru zabytków prowadzonego przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, udostępnionego na portalu dane.gov.pl na licencji CC BY 4.0. Dane zostały przetworzone: ujednolicono nazewnictwo jednostek administracyjnych, znormalizowano chronologię do wieków, w nazwach obiektów zastąpiono pauzę i półpauzę dywizem, przy wyświetlaniu podniesiono pierwszą literę nazwy obiektu, oraz wyliczono agregaty. Stan danych: 2026-09-30.

Współrzędne miejscowości pochodzą z Państwowego Rejestru Nazw Geograficznych, a granice jednostek administracyjnych z Państwowego Rejestru Granic. Oba prowadzi Główny Urząd Geodezji i Kartografii i oba są na licencji CC BY 4.0. Punkt oznacza środek miejscowości, a nie położenie obiektu. Kontur na mapie jest uproszczony: z granicy zostaje co setny do co dziesiątego wierzchołka, tyle, ile widać przy tej wielkości rysunku.

Powierzchnia i liczba mieszkańców jednostek administracyjnych pochodzą z Banku Danych Lokalnych Głównego Urzędu Statystycznego, na licencji CC BY 4.0. Powierzchnia jest powierzchnią geodezyjną według danych GUGiK, ludność stanem na koniec roku. Gęstość zabytków wyliczamy sami z tych dwóch liczb.

Współrzędne pojedynczych obiektów, rok powstania oraz odnośniki do Wikipedii pochodzą z Wikidanych, których treść jest w domenie publicznej na zasadach CC0 1.0. Dopasowanie idzie po numerze wpisu do rejestru i jego dacie. Gdy jeden wpis obejmuje cały zespół, a wskazane obiekty stoją dalej niż 250 metrów od siebie, punktu nie pokazujemy wcale: lepszy brak niż postawiony w złym miejscu.